Domain Uyuşmazlıkları Ve Çözüm Yolları
22.06.2021 14:43 1036 Görüntülendi

Domain Uyuşmazlıkları Ve Çözüm Yolları

Domain Uyuşmazlıkları Ve Çözüm Yolları | Atak Domain HostingAlan adı kayıt işlemleri gerçekleştirirken, bazı noktalar nedeniyle domain uyuşmazlıkları ile karşılaşmak olasıdır. Çünkü temel olarak bakılırsa, öne çıkan ilk üç madde içerisinde;

  • Alan adı tescil işlemlerinde “ilk gelen ilk alır” kuralının bulunması,
  • Kayıt işlemlerinin yapılması sırasında kayıt talep eden kişiden bu alan adı konusunda yasal bağlantıyı ortaya koyacak bir belgenin istenmemesi,
  • Kayıt edilen domainin farklı bir kişi ya da kuruma ait olacak şekilde farklı bir marka, unvan ya da isim gibi tanımlayıcı kişisel veya fikri mülkiyetin benzer veya aynısını içermesi gibi durumlar nedeniyle uyuşmazlıklar yaşanmaktadır.

Bu uyuşmazlık faktörlerinin göz önüne alınması ile birlikte ifade edildiği şekilde haksız tescil işlemleri gerçekleştirilen domainler, çoğu zaman maddi bir çıkar amacıyla çok yüksek ücretler üzerinden yani tescil maliyetinin üzerinde ücretler ile açık artırma işlemlerine koyulmaktadır. Bazı kişiler ise bu alan adlarını tescil ettikten sonra direkt olarak hak sahibine satış yapmaya çalışmaktadır. Bazı durumlarda ise alan adı kayıt işlemleri kullanılarak, haksız rekabet doğuracak veya hak sahibini kötüleyecek kullanımlar gerçekleştirilerek, hak sahiplerine büyük zararlar verilebilmektedir.

Haksız bir şekilde tescil işlemleri gerçekleştirildiğinde, karşılaşabileceğiniz sorunlara bakıldığında da;

  • Kendi adına alan adı tescil işlemi gerçekleştiren kişi, bu domain bilgisini kullanması vasıtasıyla bir web sayfası açabilir. Bu durumda sizin hak sahibi olarak kullanabileceğiniz bir web sayfası sahibi olmanızın önüne geçebilir.
  • Alan adının sahibi olunması vasıtasıyla son kısmı bu alan adından oluşan e-mail hesapları oluşturulabilir. Bu durum sonrasında üçüncü kişilere gönderilen e-posta iletilerinde sanki sizin tarafınızdan gönderim yapılmış gibi davranılabilir. Yani örnek olarak [email protected] ya da [email protected] gibi e-posta adresleri ile insanların yanıltılması sıkıntısı yaşanabilir.
  • Özellikle ad ve soyad bilgilerinizi ya da marka ad bilgilerinizi içerisinde bulunduran bir domain kullanılması vasıtasıyla hayata geçirilen bir web sayfasında, şahsınız ile asla bağdaşmayacak ya da markanız ile asla uyuşmayacak içerik yayınları gerçekleştirilebilir. Bu tarz durumlarda itibarınızı zedeleyecek, rakiplerinizin daha üstte gösterileceği, ahlak dışı, yanlış siyasi fikirli veya rekabete uymayan içerikler bulunabilir.

Domain Uyuşmazlıklarında Çözüm Yöntemleri Nedir?

Günümüzde ICANN yani Internet Corporation for Assigned Names and Numbers veya Türkçe karşılığı ile İnternet Tahsisli Sayılar ve İsimler Kurumu olarak bilinen alan adı kayıt işlemlerinin merkezi olarak toplandığı bir kurum bulunmaktadır. Bugün Atak Domain dahil olmak üzere birçok farklı alan adı kayıt tescil durumu bu kuruma bilgilendirme sağlayarak, tescil işlemleri yapılan domainler için bilgilendirme sağlamaktadır. 

Eski dönemlerde bu konuda tek yetki ve çalışma sistemi Networks Solutions Inc. çatısı altında gerçekleştiriliyordu. Günümüzde ise ICANN sistemi bünyesinde toplanmış olarak alan adı tescil kayıt kuruluşları giderek artmakta ve yapılacak işlemler çok daha pratik bir hale gelmektedir. Bugün artan internet kullanımı ile birlikte domain tescil işlemlerini gerçekleştiren kuruluş sayısı da arttığı için maliyetler de çok daha düşük bir hale gelmiştir. Bu kapsamda da kayıt işlemlerinin gerçekleştirilebileceği tüm sayfalar aşağıdaki link üzerinden incelenebilir. 

https://www.icann.org/en/accredited-registrars?filter-letter=a&sort-direction=asc&sort-param=name&page=1

Aslında bundan yaklaşık 20 küsür sene öncesinde giderek daha fazla kullanılan ve gelişen internet ortamında domain tescil işlemlerinde belirli kurallar getirilmesi açısından 24 Ekim 1999 tarihinde bir yönetmelik hazırlanmıştır. ICANN tarafından yayınlanan “İnternet Alan Adı Uyuşmazlıklarının Çözümü” konulu belirli kuralları içerisinde bulunduran bu yönetmelik günümüzde de halen geçerliliğe sahiptir.

Günümüzde bahsedilen bu yönetmelik çerçevesinde ICANN listesinde kayıtlı bulunan domain tescil akreditasyon kuruluşları ve bu kuruluşlar üzerinden hizmet almakta olan gerçek şahıslar ya da tüzel kişiler yönetmelik içerisinde bulunan kurallar sayesinde işlem yapmaktadır.

İnternet Domain Uyuşmazlıklarının Çözümü Nasıldır?

İnternet Domain Uyuşmazlıklarının Çözümü Nasıldır? | Atak Domain HostingKayıt gerçekleştiren, haksız kayıt gerçekleştiren veya kayıt hakkına sahip olan kişilerin iradesi bulunmadan yani bu şart aranmadan 1999 yılında ICANN tarafından hayata alınan ve bilinen bütün gTLD domain uyuşmazlıklarının dahil olduğu kurallar (UDRP) kapsamında tek taraflı bir şikayet gerçekleştirilmesi ve başvuru alınması ile birlikte konu çözüm mercilerine ulaşmaktadır. Bir alan adı tescil işlemi için başvuru gerçekleştirildiğinde ya da halihazırda tescil edilmiş bir alan adının yenilenmesi ihtiyacı bulunduğunda, başvuru gerçekleştiren bir kişi aşağıdaki liste halinde bulunan beyanları vermiş sayılmaktadır. Bu bağlamda;

  • Kayıt işlemi sırasında gerçekleştirilen açıklamalarının tamamının eksiksiz ve doğru olduğu kabul edilir.
  • Kayıt gerçekleştiren kişinin yaptığı araştırmaya bağlı olarak alan adı kayıt işleminin üçüncü bir şahsın haklarını ihlal etmediği kabul edilmelidir.
  • Alan adı tescil işlemi yasadışı bir amaç için yapılmamalıdır.
  • Alan adı mevcut kanunlar ve yönetmeliklere rağmen ihlal oluşturacak şekilde kullanılmayacaktır.
  • Alan adı başkalarına ait hakları ihlal etmeyecektir ve bunu belirleme sorumluluğu kayıt gerçekleştiren kişiye aittir.
  • ICANN yönetmeliği çerçevesinde kayıt akreditasyon kuruluşları alan adı kayıtlarını belirtilen farklı durumlarda iptal edebilir, devredebilir veya değiştirebilir. Bu çerçevede de
    • Kayıt gerçekleştiren kişi veya yetkili temsilci tarafından elektronik veya yazılı ortamda bir talimat verilirse,
    • Yargılama yetkisini elinde bulunduran bir mahkeme veya tahkim kurulu bu tarz bir emir verirse,
    • Akreditasyon kuruluşunun yönetmeliğine veya daha sonradan belirleyeceği yeni bir yönetmelik versiyonuna bağlı olarak herhangi bir idari işlem gerçekleştiren hakem heyeti yani idari kurul tarafından bu tarz bir karar alınırsa, tescil anlaşması ve diğer yasalar çerçevesinde bu işlemler sağlanabilir.

UDRP kapsamında elde edilecek haklardan yararlanabilmek ve bu yararlanma sonucunda da hak elde edebilmek açısından hak sahipleri ICANN üzerinden akredite verilmiş herhangi bir kuruluş üzerinde başvuru gerçekleştirebilir. Bu başvurular sırasında;

  • Haksız kişiye tescil edilmiş alan adının kendisine ait bir ticari unvan, marka veya şahıs adıyla ilgili bir hak içerdiğini ve bu hak vasıtasıyla alan adının aynı veya benzer olduğunu ifade edebilir.
  • Domain kaydının sonrasında elde edilen alan adının kullanımında ve tescilinde kötü bir niyet olduğunu ve bu tarz bir kullanım gerçekleştirildiğini ispatlaması gerekir.
  • Ayrıca karşı tarafın bu alan adı ile ilgili kanuni bir alakasının bulunmadığını ispat edebilmelidir.

Kötü Niyetli Kayıt Ve Kullanım Nedir?

Kötü Niyetli Kayıt Ve Kullanım Nedir? | Atak Domain HostingSınırlı bir çerçeve içerisinde bulunmamak kaydıyla eğer bir alan adı tescil edildikten sonra ticari veya hizmet markası sahibi olarak görülen davacı veya davacının rakibine bu domainin belgelenmiş tescil masraflarının çok daha üzerinde satılmaya kalkılması, kiralama talep edilmesi veya devir talep edilmesi gibi durumlar kötü niyet olarak kabul edilmektedir.

Diğer noktada kötü niyetli kayıt ve kullanım açısından bir domain tescil işleminin sadece mal veya hizmet markası sahibi tarafından kullanılmasını engellemek için yapılmış işlemlerde ve ticari amaç ile hareket edilmesi de kötü niyetlilik olarak kabul edilmektedir. 

Eğer sektör içerisindeki bir rakibe zarar vermek açısından domain tescil işlemi yapılıyorsa veya bir alan adı kullanılması vasıtası ile oluşturulan bir web sayfası içerisinde mal veya hizmet desteklemesi yapılarak, davacının markasıyla karşılaştırma yapılarak zarar vermeye çalışılıyorsa, kötü niyet ortaya çıkmaktadır.

Bahsedilen kötü niyetli durumlar deliller ortaya koyularak ispat edildiğinde, bir uyuşmazlık konusu elde edilir. Bu durumda da alan adı hak sahibi tarafından gerçekleştirilen talebe göre iki farklı sonuç elde edilebilir. Bu çerçevede;

  • Hükümsüzlük kararına varıldığında alan adı kayıt işlemi hükümsüz bir hale gelecektir.
  • Transfer karar verildiğinde ise uyuşmazlık oluşturan domain hak sahibine transfer edilir.

Yaşanan bu tip uyuşmazlıklarda akreditasyon kurumları tarafından verilen bu kararlar ile birlikte sonrasında temyiz yolu açık değildir. Ancak bu durumda da aleyhine karar verilen kişinin hak arama yolu bulunup bulunmadığı merak edilebilir. Bu kapsamda UDRP çerçevesinde şikayet gerçekleştiren kişi tarafından başvuru formunun doldurulması sırasında şikayetin ardından ortaya çıkacak karar kapsamında karşı tarafın elde edeceği yasal haklar kapsamında yargı yeri ifade edilir. Bu çerçevede de yargılama yetkisi tescil işleminin sağlandığı şirketin merkezinin bulunduğu yerdeki yerel mahkeme olabilecek veya davalının ikametgahının bulunduğu yerel mahkeme olabilecektir. Bu duruma bağlı olarak da karşı taraf aleyhine oluşturulan karara karşıeEn geç 10 iş günü içerisinde ifade edilen mahkemelerde dava hakkına sahiptir.

UDRP kapsamında uyuşmazlıklarda çözüm mercii olarak ICANN tarafından 5 farklı kuruluş ifade edilmiştir. 

  1. Thenationalarbitration Forum (NAF): Bu kurum ABD merkezli olmak ile birlikte 23 Aralık 1999 tarihinde bu konuma gelmiştir. Bu tarihten itibaren uyuşmazlık çözümü konusunda kurum hizmet sunmaktadır. 
  2. Theczecharbitrationcourt (CAC): Aslında bu kurum, Avrupa uyuşmazlıklarının çözümü açısından yetkilendirilmiş tek kuruluş olarak hizmet vermektedir. Ancak 2009 yılı Ocak ayı sonrasında UDRP uyuşmazlık şikayetlerini de kabul etmeye başlamıştır.
  3. Asian Domain Name disputeresolutioncentre (ADNDRC): UDRP uyuşmazlık çözümleri açısından Şubat 2002 tarihinde yetki verilen bu kuruluş, dünya genelinde Seul, Hong Kong ve Beijing olacak şekilde 3 kentte ofise sahiptir.
  4. Worldıntellectualpropertyorganization (WIPO): Uyuşmazlık çözümleri açısından 1 Aralık 1999 tarihinden bu yana çalışmalarına devam eden bu kurum, günümüze dek uyuşmazlıklar kapsamında en fazla başvuru alan ve çözüm sağlayan kurum olarak bilinmektedir.
  5. Arab Center for Domain Name Dispute Resolution (ACDR): UDRP uyuşmazlık çözümleri kapsamında 1 Ocak 2014 tarihinden itibaren yetkili olarak hizmet vermektedir.

Uyuşmazlık Çözüm Süresi Ne Kadardır?

Uyuşmazlıklarda gerçekleştirdiğiniz başvurular ile birlikte çözümün elde edilmesi için yaklaşık 56 gün gibi bir süre geçmektedir. Bu süre içerisinde de

  • İlk 20 günlük kısım şikayetin cevaplanması için karşı tarafa verilen süreyi oluşturmaktadır.
  • Sonraki 14 günlük kısım hakemlerin karar yazabilmesi için ayrılmıştır.
  • Geriye kalan süre ise prosedür işlemleri için ayrılsa da son yıllarda aktif hale gelen e-UDRP sistemi sayesinde bu süre çok daha kısa bir hale gelmiştir.