.bo Domain Tescili

Hayır. Kural metni bunu tek cümlede bitirir: reşit her gerçek kişi ve her tüzel kişi, yerli ya da yabancı, alan adı kaydı isteyebilir ve bir kişinin kaydedebileceği ad sayısında sınır yoktur. Türkiye'de kurulu bir şirket de, şahıs işletmesi de, gerçek kişi de aynı koşullara tabidir; yerel adres, yerel tüzel kişilik, temsilci ya da vekil şartı yoktur. Ölçüm de bunu doğruluyor: bugün kayıtlı .bo adlarının sahipleri arasında Amerika Birleşik Devletleri ve Hong Kong merkezli şirketler var. Öncelik tamamen zaman sırasına göredir; sicil ilk rezerve edene verir.

Bir karakter. Kural metninin ad yapısı bölümü asgarî uzunluğu ikinci ve üçüncü seviye için birlikte bir (1) karakter olarak belirler ve sicilin kendi arama formu da tek harfli adı geçerli kabul eder. Ölçüm bunu doğruluyor: tek harfli a.bo fiilen kayıtlıdır ve sahibi Hong Kong merkezli bir şirkettir. İki harfli adlar da kayda açıktır, ancak ülke koduyla çakışanlar hariçtir. Kısacası .bo, kısa ad arayan markalar için Latin Amerika'daki en esnek bölgelerden biridir; aradığınız kısa adın durumunu domain sorgulama sayfasından görebilirsiniz.

Altmış karakter. Kural metni üst sınırı altmış üç karakter olarak yazar, ama bu sayıyı adın uzantı dâhil tamamına uygular — jenerik uzantılarda alıştığınız «etiket başına 63 karakter» mantığı burada geçerli değildir. .bo üç karakter yer kapladığı için elinizde kalan azamî etiket altmış karaktere iner. Ölçüm de tam bu noktada kırılıyor: altmış karakterlik bir ad boşta görünürken altmış birlik ad sistem tarafından kayda kapalı sayılıyor. Aksanlı harf kullanırsanız sınır adın punycode karşılığına uygulanır, yani kullanılabilir karakter sayısı daha da azalır.

En az bir, en çok altı yıllığına. Kural metninin ödeme bölümü kayıt ve yenileme için tek bir tavan koyar ve bu tavan bütün .bo alan adları için aynıdır; ara yıllar da geçerlidir, yani iki, üç, dört ya da beş yıllık kayıt yapabilirsiniz. Yenilemede yeni dönem, ödemenin doğrulandığı tarihten değil önceki vade tarihinden itibaren sayılır; bu yüzden erken yenilemek size gün kaybettirmez. Ödeme doğrulandıktan sonra ad, en geç izleyen ilk iş günü içinde etkinleştirilir ve elektronik fatura düzenlenir.

Otuz takvim günü. Vade gününde ödeme doğrulanmamışsa sicil hizmeti keser ve alan adı pratikte açılmaz hâle gelir; bu kesintiden sonra yenileme için otuz takvim günü tanınır ve sürenin bitmesine beş gün kala son bir uyarı e-postası gönderilir. Bu pencere içinde yenilenmeyen ad iptal edilir ve kesin olarak serbest bırakılır, yani herhangi biri kaydedebilir. Jenerik uzantılardaki ayrı kurtarma dönemi bu bölgede yoktur. Sicil vadeden otuz, on beş ve dört gün önce de uyarı gönderir, bu yüzden hesabınızdaki e-posta adresinin çalışır durumda olması kritik önemdedir.

Evet, ama bir istisnayla. Sicilin yasaklı adlar kararı, ISO 3166-1 ülke koduyla çakışan iki harfli adları kayda kapatır; yani tr.bo gibi bir ad hiçbir başvuranda tahsis edilmez. Buna karşılık ülke kodu olmayan iki harfli adlar normal tarifeyle kayda açıktır — ölçümde zq.bo boşta göründü, tr.bo ise «kayda izin verilmeyen ad» yanıtı verdi. Aynı karar ayrıca yedi başlık altında yüzlerce terimi kapatır: devlet makamları, teknik protokoller, DNS ve güvenlik terimleri, ICANN ile IANA kavramları ve sicilin kendi markaları bu listededir.

Evet, 2019'dan beri. Sicil o yıl kural metnini değiştirerek İspanyolca karakterlerle kaydı açtı ve izin verilen kümeyi tek tek saydı: á, é, í, ó, ú, ü ve ñ. Bunun dışında hiçbir alfabe kabul edilmez; Türkçenin ç, ğ, ı, ö ve ş harfleri bu listede yoktur. Ad bölge dosyasına punycode biçimiyle girer ve altmış üç karakterlik sınır bu dönüştürülmüş biçime uygulanır, yani aksanlı bir adda kullanılabilir karakter sayısı düşer. Sicil ayrıca aksanlı ve aksansız biçimlerin karışmasını önleyecek eşleştirmeleri kendi tablosunda yayımlar.

Evet, üstelik sicilin kendi panelinden ve ayrı bir ürün satın almadan. Varsayılan olarak sicil sahibin adını, e-postasını, adresini ve telefonunu yayımlar; ancak kayıtçı, hesabındaki «Dominios» menüsünün yönetim ekranındaki veri gizliliği seçeneğiyle bütün irtibat verilerini topluca ya da alan alan kapatabilir. Ölçümde bu ayarın üretimde çalıştığı görüldü: bazı kayıtlarda teknik ve malî irtibat alanları «yayımı kısıtlı» olarak dönüyor. Kendi kaydınızın nasıl göründüğünü whois sorgulama sayfasından kontrol edebilirsiniz.

Sahip değişikliği başvurusuyla, ama mekanizması alışılmışın dışındadır. .bo tarafında kayıt kuruluşu değişikliği diye bir işlem yoktur; sicil adları doğrudan kendi sisteminden sattığı için tek devir yolu sahip değişikliğidir. Sicil, mevcut adın kapatılma tarih ve saatini yeni sahiple kararlaştırır, ad kapatılır ve yeni sahip onu kendi verileriyle yeniden kaydeder. Bu sırada hizmet kesintiye uğrar ve yeni sahip isim sunucularını yeniden girmek zorunda kalır; ayrıca kalan süre ne olursa olsun ilk kayıt tarifesinin tamamı ödenir. Süreci domain transfer sayfasından sorabilirsiniz.

Sicil, kural metni ve destek kanalı ikisinde de aynıdır; fark seviyede ve algıdadır. .bo doğrudan ikinci seviyeye kaydedilir ve ülke kimliğini en kısa biçimde taşır; .com.bo ise üçüncü seviyededir ve Bolivya pazarında ticarî varlığın alışılmış adresidir. Uygunluk şartı ikisinde de yoktur, hatta .com.bo ticarî faaliyet beyanı bile istemez. Önemli bir ayrıntı daha var: iki seviye birbirinden bağımsızdır. Ölçümde tek harfli a.bo kayıtlıyken a.com.bo boşta göründü, yani birini almak diğerini kapatmaz.