Amerika Pazarına .US Domain ile Girin

Evet, ama şartlı. Nexus kuralının üçüncü kategorisi ABD'de gerçek varlığı bulunan yabancı kuruluşları kapsıyor; başvuran, ülkeyle «gerçek ve esaslı hukukî bağlantıları ya da orada yürüttüğü hukukî faaliyetleri» temelinde bunu beyan ediyor. Yani ABD'de şirket kurmuş olmanız şart değil, ama ülkeyle somut bir iş bağınızın bulunması ve gerektiğinde bunu belgeleyebilmeniz gerekiyor. Registry belgeyi başvuruda istemiyor; seçtiği kayıtlarda örnekleme denetimi yapıyor ve o aşamada yabancı kuruluştan ABD'li bir alıcıyla yapılmış satış sözleşmesi ya da ülkedeki adresini gösteren tapu veya kira sözleşmesi kabul ediyor.

Kayıt sahibinin ABD ile bağını kanıtlayan üç kategoriden biri. Kategori 1: ABD vatandaşı, daimî oturma izni sahibi ya da asıl ikametgâhı ABD'de olan gerçek kişi. Kategori 2: elli eyaletten birinde, Columbia Bölgesi'nde veya ABD'ye bağlı topraklarda kurulmuş tüzel kişi — federal, eyalet ve yerel yönetimler ile ABD merkezli kâr amacı gütmeyen kuruluşlar dahil. Kategori 3: ABD'de gerçek varlığı bulunan yabancı kuruluş. Şart tek seferlik değildir: politika, kayıt sahibinin uygunluğunu kayıt süresi boyunca koruması gerektiğini açıkça yazar.

Ad otuz günlük askıya alınıyor. Bu süre boyunca kayıt kuruluşunuza bildirim gidiyor ve bilgileri kayıt sahibiyle birlikte düzeltme imkânı tanınıyor. Kayıt kuruluşu otuz gün içinde hiçbir işlem yapmazsa kayıt iptal ediliyor, ad «kayıt edilebilir» durumuna dönüyor ve ücret iade edilmiyor. Kayıt kuruluşu uygunluğu gösterip bilgileri düzeltirse askı kaldırılıyor ve kayıt tamamlanıyor. Başvuruda üç beyandan biri hiç doldurulmazsa — Nexus beyanı, kategori seçimi ya da isim sunucusu beyanı — kayıt en baştan reddediliyor.

Hayır, ve bu bir tercih değil yasak. Yürürlükteki gizlilik politikası kayıt kuruluşunun, bayilerinin, iştiraklerinin ve yüklenicilerinin anonim ya da vekil (proxy) kayıt hizmeti sunmasını açıkça yasaklıyor; kayıt kuruluşunun kendi iletişim bilgilerini kayıt verisi olarak kullanması da yasak. Gerekçe iki başlıkta veriliyor: eksiksiz bir whois veritabanı tutmak ve Nexus şartını uygulayabilmek. Registry uygulamayı da anlatıyor — bu tür kayıtları tespit etmek için bir algoritma çalıştırıyor. Kaydınızın görünen verisini whois sorgulama sayfasından kontrol edebilirsiniz.

Kural metninde böyle bir yol tanımlanmıyor. Nexus şartı kayıt sahibinin kendisine bağlı: uygunluğu siz sağlarsınız, beyanı siz verirsiniz ve denetimde belgeyi siz sunarsınız. Üstelik vekil (proxy) kayıt hizmetleri gizlilik politikasıyla ayrıca yasaklanmış durumda. Bu yüzden «uygunluğu bir aracıya devredip arkasında durmak» burada yalnız düzenlenmemiş değil, doğrudan politikaya aykırı bir modeldir. ABD ile bağınız yoksa çözüm aracı değil, .us.com gibi uygunluk şartı taşımayan bir alternatif olabilir.

En çok on yıl. Sınır registry'nin transfer politikasında açıkça yazılı: devirle birlikte kayıt bir yıl uzar, «ancak hiçbir hâlde kaydın toplam kalan süresi on yılı aşamaz». Fiyatlandırma yıllık abonelik olarak kurulmuş, çok yıllı abonelikler de sunuluyor. Devir tarafında pratik bir ayrıntı var: sahibin yetkilendirdiği bir kayıt kuruluşu değişikliği tamamlandığında kayıt otomatik olarak bir yıl uzuyor. Devir işlemini domain transfer sayfasından başlatabilirsiniz.

Hayır. Registry kendi SSS metninde açıkça söylüyor: .us şu anda IDN kaydı sunmuyor ve güncellemeler için resmî siteyi izlemeyi öneriyor. Yani ş, ğ, ü, ö, ç, ı gibi harfleri içeren bir .us adresi kaydedilemiyor; ad yalnız ASCII harfler, rakamlar ve tireyle kurulabiliyor. Bu, uzantıyı Türkçe marka adları için kısıtlı hâle getiren gerçek bir sınırdır — markanızda Türkçe karakter varsa adresin ASCII karşılığını baştan planlayın.

Üç ayrı yol var ve ICANN'in UDRP'si bunların arasında değil — registry, bir ülke uzantısı olarak ICANN politikalarıyla bağlı olmadığını açıkça yazıyor. Birincisi usDRP, marka temelli klasik usul; ikincisi usRS, hızlı askıya alma; üçüncüsü bu bölgeye özgü Nexus Dispute Policy. Sonuncusu farklıdır: şikâyetçi markasının ihlal edildiğini değil, kayıt sahibinin uygunluk şartını karşılamadığını ileri sürer. Registry onaylı uyuşmazlık sağlayıcılarının listesini ayrıca yayımlıyor.

Hakem kayıt sahibi aleyhine karar verirse registry kararı hemen uygulamıyor: on iş günü bekliyor. Kayıt sahibi bu süre içinde, şikâyetçinin yetkili olduğu bir ABD mahkemesinde dava açtığını resmî belgeyle — örneğin mahkeme kaleminin kaşesini taşıyan dilekçe örneğiyle — bildirirse karar uygulanmıyor. Yani idarî usul, mahkeme yolunu kapatmıyor; taraflar zorunlu idarî usulden önce ya da sonra uyuşmazlığı yetkili bir ABD mahkemesine götürebiliyor.