.la Domain Tescili

Hayır. .la, 20 Kasım 2000'de dünya çapında kayda açılmıştır ve sicil kayıt sürecini kısıtlamasız diye niteler. Türkiye'de kurulu bir şirket de, şahıs işletmesi de, gerçek kişi de aynı koşullarla .la adresi alabilir; Laos'ta ya da Los Angeles'ta yerleşik olma, yerel adres gösterme, vekil atama ya da belge sunma şartı hiçbir metinde geçmez. Kayıt sözleşmesinin getirdiği tek sınır sicilin takdir yetkisidir: çok sayıda adın toplu kaydı reddedilebilir ya da kısmen karşılanabilir. Sözleşmeye uygulanacak hukuk Laos hukukudur.

Bir karakter. .la, tek harfli ve tek rakamlı adlara izin veren az sayıdaki uzantıdan biridir ve bu kâğıt üzerinde kalmış bir imkân değildir: tek karakterli .la adresleri ticarî kayıt kuruluşları üzerinden yıllardır tutulmaktadır. Buna karşılık tek harflerin bir bölümü sicil tarafından rezerve edilmiştir. Bu ikisini ayırt etmek önemlidir: rezerve bir ad sorgulandığında boşta değil, sicil tarafından rezerve edilmiş ve kayda kapalı yanıtı döner — yani serbest kalmasını beklemek sonuç vermez. Üst sınır 63 karakterdir.

Pencere dardır ve saat vadenin ertesi günü işlemeye başlar. Vadeden bir gün sonra alan adı askıya alınır; siteniz ve e-postanız o anda çalışmayı durdurur. 44. günde ad kurtarma dönemine düşer ve geri alınması yenileme bedeline ek bir kurtarma bedeli gerektirir; kurtarma penceresi bu durumdan itibaren otuz gündür. 74 ilâ 77. gün arasında ise ad tamamen silinir, hesabınızdan düşer ve herkesin kaydına açılır. Sicil vadeden 60, 30, 7 ve 1 gün önce hatırlatma gönderir.

Kayıt kuruluşu değişikliği için önce yetkilendirme kodunu ürettirirsiniz; kod, sicile bildirdiğiniz idarî irtibat e-posta adresine gönderilir ve onu yeni firmaya verirsiniz. Sicilin kendi açıklamasına göre transfer işlemi ücretsizdir. Kritik ayrıntı zamanlamadır: vadeye yedi günden az kalmışsa transfer başlatılamaz, önce yenileme yapmanız gerekir — bu yüzden taşıma planınızı vadeye sıkıştırmayın. Sahip değişikliği ise ayrı bir işlemdir ve ücrete tâbi olabilir. Süreci domain transfer sayfasından başlatabilirsiniz.

Hukuken Laos'a aittir; ticarî olarak ikisine birden hitap eder. .la, kök bölgede Laos'un ülke kodu uzantısı olarak durur ve delegasyon sahibi Laos Teknoloji ve İletişim Bakanlığı'na bağlı LANIC'tir. Uzantıyı uluslararası piyasada pazarlayan şirket ise bu yetkiyi doğrudan Laos'tan almıştır ve .la'yı Los Angeles kısaltması olarak konumlandırır. Pratik sonucu şudur: Los Angeles odaklı bir marka için .la almanız kural dışı değildir, ama uzantının ülke kimliği ve uygulanacak hukuku Laos'ta kalır.

Varsayılan olarak neredeyse hiçbir şey görünmez. Sicilin sorgu çıktısında kayıt sahibinin adı, kurumu, adresi ve telefonu yer almaz; irtibat alanları veri yerine sicilin kendi iletişim formuna giden birer bağlantıyla doldurulur, yani e-posta adresiniz bile açık metin olarak yayımlanmaz. Görünen bilgiler alan adı, kayıt kuruluşu, oluşturma ve vade tarihleri, durum kodları ile isim sunucularıdır. Bunun üstüne satın alınabilen ayrı bir gizlilik hizmeti de vardır. Kaydınızı whois sorgulama sayfasından kontrol edebilirsiniz.

Hayır, Lao alfabeli adlar için ayrı bir uzantı vardır. .la yalnızca Latin harfleri ve rakamlarla kaydedilir; sicil .la için tescil edilmiş bir uluslararası karakter tablosu yayımlamamıştır ve kural metinlerinde IDN kaydına ilişkin bir hüküm yer almaz. Laos, kendi yazısıyla ad almak isteyenler için 2019'da ayrı bir üst düzey bölge açmıştır: .ລາວ uzantısı yine LANIC'e delege edilmiştir. Yani Lao alfabesiyle bir adres istiyorsanız hedefiniz .la değil, o bölge olmalıdır.

ICANN'in tek tip usulü UDRP uygulanır ve sicil bunu kendi uyuşmazlık politikası olarak yayımlar. Şikâyetçinin üç unsuru birlikte ispatlaması gerekir: adın, hak sahibi olduğu markayla aynı ya da karıştırılacak kadar benzer olması; kayıt sahibinin ad üzerinde hakkı veya meşru menfaati bulunmaması; ve adın kötü niyetle kaydedilmiş ve kullanılıyor olması. Dosya ICANN'in onaylı hizmet sağlayıcıları önünde görülür. Bunun dışındaki uyuşmazlıklarda Laos hukuku geçerlidir; ad ayrıca mahkeme ya da tahkim kararıyla da iptal edilebilir.