Afganistan Pazarına .AF Domain ile Girin

Hayır. Sicilin yayımladığı kurallar başvuranın uyruğuna ya da yerleşim yerine hiçbir şart koymaz; sınırlar adın kendisiyle ilgilidir. Türkiye'de kurulu bir şirket de, şahıs işletmesi de, gerçek kişi de aynı koşullarla kaydedebilir. Yerel adres, yerel temsilci ya da vekillik hizmeti aranmaz; belge ibrazı da istenmez. Sicilin kendi kayıtları bunu doğruluyor: uzantıyı Kâbil'deki firmaların yanında Mısır, Çin ve Amerika Birleşik Devletleri'nde yerleşik sahipler de tutuyor ve dünyanın farklı ülkelerinden kayıt kuruluşları hizmet veriyor. Öncelik zaman sırasına göredir; başvurusu ilk tamamlanan kişi adı alır, rezerve etme ya da bekleme listesi usulü yoktur.

Bir yıldan beş yıla kadar. Sicilin kendi fiyat listesi süre sütunlarını tek tek sayar ve bir, iki, üç, dört ve beş yıllık kayıtların beşini de gösterir; altıncı bir seçenek yoktur. Yani .af tarafında on yıllık uzun vadeli bir kayıt yapamazsınız, en uzun blok beş yıldır. Yenilemeyle süre kesintisiz uzatılır ve yeni dönem önceki dönemin bitiş tarihinden başlar, dolayısıyla erken yenilemek gün kaybettirmez. Pratik tavsiye: bu bölgede vade sonrası için yazılı bir kurtarma penceresi bulunmadığı için, mümkünse tek yıl yerine daha uzun bir süre seçmek sizi unutma riskinden korur.

Fiiliyatta tek karakter. Sicilin kayıtlarında tek harfli ve tek rakamlı .af adlarının otuz altısı da doludur, yani a'dan z'ye ve sıfırdan dokuza kadar hiçbiri boşta değildir. Bunların çoğu ilk açılış dalgasından kalma olsa da ikisi 2024 yılında, yani bugünkü yönetim döneminde kaydedilmiştir — bu, tek karakterli kaydın tarihî bir istisna değil hâlâ işleyen bir uygulama olduğunu gösterir. Uygulamadaki sonucu şudur: kısa ad hayali kuruyorsanız tek karakterle başlayamazsınız, çünkü hepsi sahiplenilmiştir; iki karakterli adlarda ise hâlâ boş kombinasyonlar bulunabilir. Üst sınır altmış üç karakterdir.

İkisi de aynı sicilin, Afganistan İletişim Bakanlığı'na bağlı AFGNIC'in yönetimindedir; fark seviyede ve amaçta. .af doğrudan ikinci seviyeye kaydedilir ve başvurandan sıfat sormaz. .com.af ise sicilin ticarî kuruluşlar için ayırdığı paylaşılan üçüncü seviye alandır. Önemli ayrıntı: ikisi birbirinden bağımsız kayıtlardır, yani foo.af sahibi foo.com.af'ın başkasına verilmesini engelleyemez. Markanızı Afgan pazarında kapatmak istiyorsanız en doğrudan yol ikisini birden almaktır. Teknik olarak da ikisi aynı bölgeden servis edilir; .com.af ayrı bir delegasyon değil, .af bölgesinin içinde bir daldır.

Yazılı bir kurtarma güvencesi yoktur. Sicilin kayıt formundaki uyarı şunu söyler: alan adınızı zamanında yenilemezseniz, geçerlilik tarihinin bitiminden sonra adınız devre dışı bırakılır ve kullanım hakkının başka bir kişiye verilmesi mümkündür; sonrasının sorumluluğu size aittir. Gün sayısı verilmez, ek süre ya da kurtarma dönemi tanımlanmaz. Uygulamada süresi geçmiş adların bir süre daha kayıtta kaldığı ve çözümlenmeye devam ettiği görülüyor, ama bu bir hak değildir ve her an sona erebilir. Jenerik uzantılarda alıştığınız otuz gün ek süre artı kurtarma dönemi mantığını buraya taşımayın; yenileme tarihini takvime yazın.

Evet, varsayılan durum yayımdır. Sicilin sorgu servisi kayıt sahibinin adını, sokak ve şehir bilgisini, ülkesini, e-posta adresini ve telefon numarasını maskelemeden gösterir; ayrıca idarî, teknik ve malî irtibat kişileri ile kayıt kuruluşunun künyesi de görünür. Sicilin kuralları bunu baştan şart koşar: kayıt sahibi, bu bilgilerin şeffaflık amacıyla erişilebilir kılınmasına izin vermiş sayılır. Aynı kural sınırlı bir hak da tanır — sahibi, gerekçe göstermeden verilerinin üçüncü kişilere aktarılmamasını isteyebilir. Kişisel bilgilerinizi paylaşmak istemiyorsanız kayıt kuruluşunuzun sunduğu vekil hizmetini sorun. Kaydınızın nasıl göründüğünü whois sorgulama sayfasından görebilirsiniz.

İki ayrı işlemi karıştırmayın. Kayıt kuruluşu değişikliği mümkündür ve sicilin kayıtlarında düzenli olarak gerçekleşir; kayıt süresini de etkilemez, gün kaybetmezsiniz. Tek pratik engel kilitlerdir: bu bölgedeki adların önemli bir bölümü transfer kilidiyle duruyor, bu yüzden ilk adım mevcut sağlayıcınızdan kilidi açtırmaktır. Sahip değişikliği ise ayrı ve daha dar bir usuldür; sicilin kuralları kullanım hakkının serbestçe devredilemeyeceğini, ancak işletmenin varlıklarıyla birlikte el değiştirebileceğini yazar. Devri planlıyorsanız önce kayıt kuruluşunuza danışın. Süreci domain transfer sayfasından başlatabilirsiniz.

Evet. Bölgenin kendisi imzalıdır ve kök bölgede .af için bir güven bağlantısı yayımlanmıştır, yani doğrulayan bir çözümleyici zinciri sonuna kadar takip edebilir. Kayıt sahibi tarafı da çalışır durumdadır: sicilin kayıtlarında kendi imza kaydını yayımlamış .af adları vardır, dolayısıyla kayıt kuruluşunuz sizin adınıza DS kaydı ekleyebilir. Buna karşılık fiilî kullanım çok seyrektir; sorgulanan adların büyük çoğunluğu imzasızdır, sicilin kendi alan adı bile imzasız görünüyor. Pratik sonucu şudur: DNSSEC istiyorsanız bunu kendiniz talep etmeniz gerekir, varsayılan olarak açılmaz.