.xin Domain Tescili

Hayır. IANA'nın kök bölge kaydı .xin'i açıkça jenerik üst düzey alan adı olarak listeler; ISO ülke koduna bağlı bir ülke uzantısı değildir. ICANN ile imzalanan sözleşme de standart, sponsorsuz temel sözleşmedir ve metinde topluluk kısıtı getiren bir ek bulunmaz. Buna karşılık uzantının Çin bağı gerçektir: sicili Alibaba grubuna bağlı, Hong Kong merkezli Elegant Leader Limited işletir, hedef kitle Çince konuşan pazardır ve uzantı Çin'de ICP kaydına uygun sicillerden birine aittir. Kısacası .xin, Çin'in resmî ülke uzantısı değil, Çin pazarına yönelik açık bir jenerik uzantıdır.

Herkes. Sicilin kendi bilgi tabanı .xin'i hem işletmeler hem de gerçek kişiler için uygun gösterir; ICANN sözleşmesinde yerleşim, yerel adres, belge ya da vekil şartı yoktur ve kaydı belirli bir topluluğa daraltan bir ek de bulunmaz. Sözleşme, jenerik dizgeli uzantılarda kaydın tek bir şirkete ve onun bağlı kuruluşlarına sınırlanmasını ayrıca yasaklar. Kayıt doğrudan sicilden değil, ICANN akredite kayıt kuruluşları üzerinden yapılır; sicilin aylık raporlarında bölgede işlem bildiren onlarca farklı kayıt kuruluşu görünür ve bunların bir kısmı Çin dışındadır.

Bir yıldan on yıla kadar, tam yıl adımlarıyla. Bu bir varsayım değil, ölçüm: sicilin ICANN'a verdiği aylık raporlarda bir yıllıktan on yıllığa kadar bütün süre sütunları ayrı ayrı doldurulur ve birden çok sütun doludur. Yani iki, üç, beş, altı ya da on yıllık bir .xin kaydı da mümkündür; bazı ülke uzantılarındaki gibi yalnız çift yıla ya da sabit bir bloğa zorlayan bir kural yoktur. Fiilî davranış tek yıllık ağırlıklıdır: yeni kayıtların büyük çoğunluğu bir yıllık alınır ve sonradan yenilenerek uzatılır.

Tek karakter. Sicilin sorgu sunucusu gerçek bir sentaks denetimi yapar: baştaki ya da sondaki tire ile alt çizgi içeren girdiler «geçersiz istek» diye reddedilir, rezerve adlar ise ayrı bir uyarı ile döner. Tek harfli ve tek rakamlı adlar bu iki sınıfın hiçbirine düşmez, düz «kayıtlı değil» yanıtı verir. Kural metni de aynı yöne bakar: ICANN sözleşmesinin rezerve adlar cetveli yalnız iki karakterli etiketleri tutar, tek karakterlileri değil. Üst sınır 63 karakterdir. Kısa adların premium fiyat kalemine girebileceğini unutmayın; tutarı sipariş sırasında görürsünüz.

Evet. Sicilin bilgi tabanındaki soru birebir «.xin alan adıyla web sitesi kaydı yapılabilir mi?» biçimindedir ve cevabı «yapılabilir»dir. Sicil ayrıca Çin Sanayi ve Bilişim Teknolojileri Bakanlığı'ndan aldığı sicil işletmeci onayını kendi sitesinde yayımlar ve doğrulama bağlantısını doğrudan bakanlığın alan adı portalına verir. Bu, yeni jenerik uzantıların çoğunda bulunmayan bir avantajdır: Çin anakarasındaki bir sunucuda yayın yapmak isteyen bir siteyi uzantı yüzünden geri çevrilmekten kurtarır. Barındırma tarafındaki belge ve kimlik doğrulama adımları ise sicilin değil, yerel mevzuatın gereğidir.

.xin bir jenerik uzantı olduğu için ICANN'ın transfer politikası doğrudan uygulanır. Mevcut kayıt kuruluşunuzdan yetkilendirme kodunu (auth code) istersiniz, adın transfer kilidini açtırırsınız ve kodu yeni firmaya verirsiniz; kayıttan ya da önceki transferden sonraki ilk altmış gün içinde transfer yapılamaz. Bunun kâğıt üzerinde kalan bir hak olmadığı ölçülebilir: sicilin aylık raporlarında her ay tamamlanmış transferler görünür. Adını sicil düzeyinde kilitlemek isteyenler için ayrıca bir kilit hizmeti vardır. Süreci domain transfer sayfasından başlatabilirsiniz.

Hayır. Sicilin sorgu çıktısında kayıt sahibinin adı, kurumu, adresi, telefonu ya da e-postası hiç yer almaz; kayıt kimliği bile «gizlenmiş» olarak basılır. Görünen alanlar alan adı, kayıt kuruluşunun künyesi, oluşturma, güncelleme ve bitiş tarihleri, durum kodları, isim sunucuları ve DNSSEC bayrağıdır. Yani ayrıca satın alınacak bir gizlilik ürününe gerek kalmadan kişisel veriniz zaten yayımlanmaz. Kamuya kapalı verilere erişim ancak meşru menfaatini ve hukukî dayanağını gösteren bir talep üzerine değerlendirilir. Kendi kaydınızı whois sorgulama sayfasından kontrol edebilirsiniz.

Jenerik uzantıların bilinen zinciri işler. Vade dolduğunda ad önce bir ek süreye girer; bu sürede yenileme hakkı yalnız sizdedir. Ad silinirse ICANN'ın süresi dolan kayıtları kurtarma politikası gereği otuz günlük bir kurtarma dönemi başlar ve bu dönemde kaydı silen firma üzerinden geri alınabilir. Kurtarma dönemi de biterse ad beş günlük silinme beklemesine geçer ve sonunda herkese açılır. Kurtarmanın kâğıt üstünde kalmadığı ölçülebilir: sicilin aylık raporlarında geri alınan ad sayısı sıfırdan farklıdır. Yine de kurtarma ek ücretlidir; vadeyi kaçırmamak en ucuza gelen yoldur.

Sicilin ICANN'a bildirdiği Mart 2026 raporunda 129.412 ad görünür. Bu sayı sicilin kendi beyanıdır, üçüncü bir kaynağın tahmini değildir. Bölgenin geçmişi dalgalıdır: Mart 2018'de 394.505 adla zirveye çıkmış, ardından sert biçimde gerilemiş, son iki yılda ise yeniden yüz binin üzerine dönmüştür. Kayıt kuruluşu dağılımı da değişti; zirve yıllarında adların neredeyse tamamı Alibaba'nın kendi kayıt kuruluşundayken bugün portföy birden çok firmaya yayılmış durumdadır. Bu ölçek, uzantının bakımı yapılan ve fiilen satılan bir bölge olduğunu gösterir.