.is Domain Tescili

Evet. Sicilin kendi sorusu ve cevabı nettir: bir yabancı .is adı kaydedebilir. İzlanda'da ikamet, şube, temsilci ya da kimlik numarası (kennitala) şartı yoktur; Türkiye'de kurulu bir şirket de, şahıs işletmesi de, gerçek kişi de aynı koşullarla kaydeder. Bu yalnız kural metninin değil sayacın da söylediği bir şeydir: Temmuz 2026'da 102.451 aktif .is adının 31.507'si yurt dışındaki hak sahiplerine aitti. Vaktiyle yabancılardan İzlanda'da tescilli bir marka istenirdi; bu şart 19 Eylül 2007'de kaldırıldı. Tek dikkat edilecek nokta kayıt bilgilerinin doğruluğudur: sicil sonradan kimlik doğrulama verisi isteyebilir ve talebe uyulmazsa adı kapatabilir.

Bir karakter. Kural metni uzunluğu yalnız üst sınırdan tanımlar — ad, .is kuyruğu dâhil en çok 66 karakter olabilir — ve metnin hiçbir yerinde asgari bir karakter sayısı geçmez. Ölçüm bunu doğruluyor: tek karakterli otuz altı .is adının, yani a'dan z'ye bütün harflerin ve 0'dan 9'a bütün rakamların hepsi kayıtlıdır; bugün boşta bulunmamalarının sebebi bir yasak değil, alanın tümüyle dolu olmasıdır. İki karakterli alan ise hâlâ canlıdır ve boşta adlar vardır; örnek olarak iki harfli bir ad 12 Şubat 2025'te yeni kaydedilmiştir. İzlandaca harf içeren adlarda üst sınır 66 yerine 59 karaktere iner.

Yıllık olarak. Kural metni hakkın yıllık esasta verildiğini, yıllık ücretin bitiş gününün her yıl adın kayıt günü olduğunu ve ilk yıllık ücretin kayıtla birlikte peşin ödendiğini yazar. Kayıt size mülkiyet değil, süresiz bir kullanım hakkı verir: ücret ödendiği ve kurallara uyulduğu sürece adı istediğiniz kadar yıl elinizde tutabilirsiniz, üst bir sınır konmamıştır. Sicil peşin yenilemeleri de kabul eder; ölçümde vadesi 2028, hatta 2031 olan .is adlarına rastlandı, yani birden çok yılı önceden ödemek mümkündür. Otomatik yenilemede kart vadeden 45 gün önce çekilir ve başarısız olursa işlem üç kez tekrarlanır.

Otuz gününüz olur, ondan sonrası yoktur. Ad vade gününde ödenmemişse, vadeyi izleyen ilk iş günü saat 13.00 UTC civarında devre dışı bırakılır ve .is bölgesinden çıkarılır; siteniz ve e-postanız o anda çalışmaz olur. Ardından otuz günlük ek süre başlar: ad kayıtlı kalır ama etkisizdir ve sicil bu süre boyunca başka hiçbir uyarı göndermez. Otuz günün sonunda ad izleyen iş günü silinir ve herkesin kaydına açılır. Jenerik uzantılardaki uzun kurtarma dönemi bu bölgede yoktur. Bir ayrıntı daha: hak sahibi ek süre içinde adı açıkça silerse ad derhâl serbest kalır.

Evet, 1 Temmuz 2004'ten beri. Kural metni izinli karakter kümesine on İzlandaca harfi açıkça katar: á, é, ý, ú, í, ó, þ, æ, ö ve ð. Sicilin o günkü duyurusu kapsamı da yazar: adlar resmî İzlanda alfabesiyle sınırlıdır ve açılışta 1 Ocak 2005'e kadar süren bir öncelik dönemi uygulanmıştır. Bu bir kâğıt üstünde kalmış imkân değildir; sicilin sayacına göre bugün ayakta olan İzlandaca harfli ad sayısı 5.656'dır ve son yıllarda artmaktadır. Sistem her İzlandaca harfli adı düz yazımlı bir karşılıkla eşler (þ yerine th, æ yerine ae, ð yerine d gibi) ve bu adlar ayrı bir yıllık ücret kaleminde düzenlenir.

Burada jenerik uzantılardaki gibi bir firmadan firmaya taşıma yoktur, çünkü .is tarafında kayıt kuruluşu modeli yoktur; sicil bunu açıkça yazar ve hak sahipleri sicille doğrudan muhatap olur. Dolayısıyla bir yetkilendirme kodu (auth code) istenmez. Var olan işlem sahip değişikliğidir: mevcut hak sahibi sicilin arayüzünden devir adımını seçer, yeni sahibin önceden alınmış ve etkinleştirilmiş kullanıcı kodunu girer, sonra kendisine gönderilen e-postadaki bağlantıya girişli hâlde tıklayıp onaylar. Yeni sahip, yeni bir kayıt yapıyormuş gibi bütün şartları karşılamalıdır. Uyuşmazlık kilidi konmuş adın sahibi değiştirilemez. Süreci domain transfer sayfasından başlatabilirsiniz.

Gerçek kişiler için hayır, şirketler için evet. Sicilin açıklaması birebir şudur: bireylerin kişisel bilgilerinin çoğu varsayılan olarak yayımlanmaz, yalnız ülke bilgisi her hâlükârda görünür; isteyen birey ayarlarından yayımlamayı açabilir, ama bu tercih yalnız gerçek kişiler içindir. Ölçüm bunu doğruluyor: sorgulanan bireysel kayıtlarda yalnızca kullanıcı kodu, ülke ve oluşturma tarihi göründü — ad, adres, telefon ve e-posta yok. Tüzel kişilerde ise tam künye yayımlanır: kurum adı, sokak adresi, posta kodu, telefon ve e-posta. Şirket adına kayıt yaptıracaksanız bu bilgilerin herkese açık olacağını hesaba katın. Kayıtları whois sorgulama sayfasından görebilirsiniz.

Şart iki katmanlıdır ve ikisi de gerçektir. Birincisi zamanlamadır: kullanacağınız isim sunucuları, adın kaydından önce sunucu işletmecisi tarafından sicile tanıtılmış olmalıdır. Sunucunuz hazır değilse çıkış yolu ücretsizdir — ad sicilin park hizmetine alınır ve sonra istediğiniz an gerçek sunuculara taşınır; park hâlindeyken ad ne e-posta alır ne site açar. İkincisi süreklilik şartıdır: sunucular sorguya yanıt vermeli, TCP üzerinden de çalışmalı ve isim sunucusu kayıtlarında asgari bir yaşam süresi tutmalıdır; zaman aşımı kabul edilmez. Sicil bu kurulumu ayda bir test eder ve uyumsuzluk sürerse adı yayından kaldırır.

UDRP ile değil, sicilin bağımsız Temyiz Kurulu önünde. Kurul her dosya için tek bir üyeyle çalışır ve bu üye asliye hâkimi niteliklerini taşır; işin niteliği gerektirirse biri fikrî mülkiyet, biri teknoloji alanında olmak üzere üç kişiye çıkarılabilir. Ücret önden ve iadesizdir, ödenmeden kurul toplanmaz; usul yazılıdır ve karşı tarafa en az iki hafta yanıt süresi verilir. Adın size devri için üç şart birlikte aranır: adın, alan adı kaydedilmeden önce İzlanda'da tescil ettirdiğiniz bir markaya benzemesi, hak sahibinin meşru menfaatinin bulunmaması ve iyi niyetli olmaması. Kararlar yayımlanır ve on gün sonra uygulanır.