.ba Domain Tescili

Hayır. Genel Şartlar'ın 6. maddesi kaydedebilecek özneleri sınırlı sayıda sayar: ilgili sicillere kayıtlı tüzel kişiler, reşit gerçek kişiler ve Bosna-Hersek'te faaliyet gösteren uluslararası kuruluşlar. Toprak kaydı yalnız bu son gruba ilişkindir; tüzel ve gerçek kişiler için ne ülkede yerleşiklik, ne yerel adres, ne yerel irtibat, ne de vekil şartı vardır. Türkiye'de kurulu bir şirket de, şahıs işletmesi de, reşit bir birey de aynı koşullarla kaydedebilir. Kişi başına ad sayısı da sınırlanmamıştır — aynı sahip istediği kadar .ba adı tutabilir. İkinci seviye .ba için belge istenmez; belge yalnız .edu.ba, .org.ba, .net.ba, .gov.ba ve .mil.ba alt bölgelerinde gerekir.

Bir yıldan en çok beş yıla kadar. Genel Şartlar'ın süre maddesi adın bir ile beş yıl arasında kiralanabileceğini yazar ve sicilin kendi sorulan sorular sayfası da aynı aralığı verir; sicilin fiyat cetvelinde de yalnız bir, iki, üç, dört ve beş yıllık kalemler vardır. Altı yıl ve üstü bir .ba kaydı mümkün değildir. Yenilemede kazanan ayrıntı şudur: uzatılan kira, uzatma talebinin verildiği günden değil mevcut kaydın bitiş tarihinden işlemeye başlar. Yani erken yenileme yaparak tek bir gün bile kaybetmezsiniz; vadeye yakın beklemek yerine erkenden uzatmak güvenli tarafta kalmanızı sağlar.

Üç karakter. Genel Şartlar'ın teknik koşullar maddesi adın en az üç, en çok altmış üç karakterden oluşacağını yazar. Aynı madde beş alt bölge için — .edu.ba, .org.ba, .net.ba, .gov.ba ve .mil.ba — asgariyi ikiye indirir, ama ikinci seviye .ba için indirmez. Bölgede birkaç iki karakterli ad göreceksiniz; ölçüm bunların olası bin iki yüz doksan altı ikili birleşimden yalnızca altısı olduğunu gösteriyor ve bunlar kural yürürlüğe girmeden önce alınmış eski kayıtlardır. Genel Şartlar bu adları açıkça korur, ama bugün yeni bir iki karakterli .ba kaydı açılamaz. Tek karakterli hiçbir .ba adı ise hiç bulunmuyor.

Hayır. Genel Şartlar izinli karakter kümesini açıkça sınırlar: İngiliz alfabesinin 26 harfi, sıfırdan dokuza rakamlar ve tire. Büyük-küçük harf ayrımı yoktur, tire adın başında ve sonunda bulunamaz, iki tire de ardışık gelemez. Kural metninin hiçbir yerinde IDN, punycode ya da varyant demeti düzeneği geçmez ve sicilin sorgu ekranındaki doğrulama deseni de yalnız küçük harf, rakam ve tire kabul eder. Pratik sonucu şudur: yerel harf taşıyan bir marka adını .ba altında ancak sadeleştirilmiş yazımıyla alabilirsiniz — ž yerine z, č ve ć yerine c, š yerine s, đ yerine d yazmanız gerekir.

Yaklaşık altmış gün, iki basamakta. Önce otuz günlük durgunluk dönemi gelir; bu dönemde ad deaktive edilmez, siteniz ve e-postanız çalışmaya devam eder, ama uzatma dışında hiçbir işlem yapılamaz. Ardından ad deaktive edilip en çok otuz gün süren karantin statüsüne alınır; buradan geri almak için kira uzatmasının yanında ayrı bir reaktivasyon ücreti de ödenir ve yeniden yayılma yetmiş iki saati bulabilir. Karantinden otuz gün sonra ad silinir ve herkese açılır. Bir de ince ayrıntı var: silinen bir ad yeniden kaydedilebilir, ama silmenin yapıldığı gün kaydedilemez.

İki ayrı işlem var, karıştırmayın. Kayıt kuruluşu değişikliği için AuthInfo kodu istersiniz; kod yalnızca alan adı kullanıcısının sicile bildirdiği e-posta adresine gönderilir ve alan adıyla birlikte transferi tamamlamaya yeter. Sahip değişikliği ise ayrı bir usuldür: tarafların anlaşmalı rızasıyla, arabuluculuk sulhuyla ya da mahkeme kararıyla yapılır ve kira dönemini etkilemez, yani gün kaybetmezsiniz. Sicilin kendi uyarısı şudur: ikisini aynı anda yaparsanız iki ayrı ücret çıkar, bu yüzden transfer sırasında sahibi değiştirmemek önerilir. Süreci domain transfer sayfasından başlatabilirsiniz.

Gerçek kişilerde görünmez. Genel Şartlar sicilin kamuya açık bir kayıt tuttuğunu ve verilerin bir kısmını sitesinde yayımladığını söyler; sicilin kendi sorulan sorular sayfası ise gerçek kişi söz konusuysa kullanıcı bilgisinin ancak alan adı kullanıcısının onayıyla alınabileceğini yazar. Ayrıca her kayıt sahibinin, verilerinin sicil sitesinde yayımlanmamasını isteme hakkı vardır; bu, başvuru gerektiren ek bir hizmet olarak düzenlenmiştir. Bölgede kırk üçüncü portta çalışan klasik bir whois sunucusu ya da RDAP ucu bulunmadığını da bilin — sorgu yalnız sicilin kendi web ekranından yapılır. Kendi kayıtlarınızı whois sorgulama sayfasından kontrol edebilirsiniz.

Hayır. Ölçüm nettir: kök bölgede .ba için bir DS kaydı yayımlanmıyor ve bölgenin kendisi imzalı değil. Bunun kayıt sahibi açısından somut sonucu şudur: kendi alan adınızın bölgesini imzalasanız bile üst bölge imzasız olduğu ve DS kaydı yayımlamadığı için güven zinciri tamamlanamaz, yani doğrulama pratikte çalışmaz. Nitekim sınanan .ba adlarından biri kendi anahtarını yayımladığı hâlde üst bölgede karşılık gelen bir DS kaydı bulunamadı. Genel Şartlar'ın hiçbir maddesinde DNSSEC geçmez ve sicilin fiyat cetvelinde de buna ilişkin bir kalem yoktur. Buna karşılık sicil, ayrı bir alan adı kilitleme hizmeti sunar.

Evet ve bu, alışılmadık bir yükümlülüktür. Genel Şartlar adın kullanılacağı amacı sicile kaydedilen zorunlu veriler arasında sayar; kayıt sahibi de adı yalnız kaydettirdiği amaç için kullanmakla yükümlüdür. Adın bildirilen amaç dışında kullanılması doğrudan bir deaktivasyon sebebidir, ama süreç ani değildir: sicil önce eksikliğin giderilmesi için on günlük süre tanır ve bu süre içinde durum düzeltilmezse ada deaktive eder. Pratik karşılığı şudur — kaydı yaparken amacı gerçekçi ve yeterince geniş tanımlayın, projenizin yönü sonradan değişirse sicile bildirdiğiniz veriyi güncelleyin. Zorunlu verilerin güncellenmemesi de ayrı bir deaktivasyon sebebidir.