Linux İşletim Sistemi Nedir? Diğer Sistemlerden Farkları Nelerdir?
22.11.2023 14:42 501 Görüntülendi

Linux İşletim Sistemi Nedir? Diğer Sistemlerden Farkları Nelerdir?

Linux, Windows ve Mac gibi bir işletim sistemidir: internette gezinmenizi veya teslim etmeniz gereken raporu yazmanızı sağlamak için bilgisayarınızın tüm parçalarını ve programlarını yöneten bir tür yazılımdır.

İşletim sistemi, kullandığımız programları çalıştırmak için tüm hesaplama gereksinimlerini karşılar ve aşağıdakileri yapar:

  • İşlemcinin kaynaklarını yönetmek
  • Kullandığınız verilerin RAM'de (rastgele erişimli bellek) saklanması
  • Dosyalarınızı uzun süreli depolamada düzenleme
  • Ekranda gördüğünüz grafikleri çizme

Her işletim sisteminin bu işleri nasıl yaptığına dair biraz farklı bir yaklaşımı vardır, bu da onu bazı kullanım durumları için daha iyi hale getiren ve diğerleri için o kadar da iyi olmayan bir dizi özellik verir. 

Linux Nedir?

Linux açık kaynak kodlu bir işletim sistemidir. Süper bilgisayarlar kadar güçlü ve deneysel kol saatleri kadar küçük makineleri çalıştırmak için kullanılır. Geniş bir donanım ve yazılım yelpazesiyle uyumludur ve hız, güvenilirlik ve verimlilik sunar.

  • Dünyanın en iyi 500 süper bilgisayarının tamamında (tsunaminin gerçek zamanlı tahmini ve sağlık araştırmaları için kullanılan Japon Süper Bilgisayarı Fugaku dahil)
  • Amazon Web Services (AWS) altyapısı (Amazon kendi versiyonu olan Amazon Linux'u bile yarattı)
  • Android akıllı telefonunuz
  • Cadillac Kullanıcı Deneyimi için Linux kullanan 2013 Cadillac XTS
  • Akıllı Saatler

Linux Bileşenleri

Bir Linux işletim sistemi oluşturmak için birbirine bağlı olan çeşitli farklı bileşenler vardır. Bu bileşenler aşağıdaki şekildedir:

  • Önyükleme sürecini yönetmeye yardımcı olan bir önyükleyiciye sahiptir. Açılan ve sizi işletim sistemine önyüklemeye yönlendiren basit bir ekrana sahiptir.
  • Çekirdek, CPU, bellek ve ona bağlı diğer cihazların yönetilmesine yardımcı olan sistemin çekirdeği olan Linux'un bir parçasıdır. Linux işletim sisteminizin en iç seviyesidir.
  • Kullanıcı alanını önyükleyecek bir init sistemine sahiptir. Önyükleme sürecini yönetmeye yardımcı olan systemd adlı en yaygın kullanılan init sistemine sahiptir.
  • Arka planda çalışan hizmetler olan daemonlara sahiptir. Bu tür hizmetler önyükleme işlemi sırasında veya sistemde oturum açtığınızda başlatılabilir.
  • Grafiklerin monitörde görüntülenmesine yardımcı olan bir grafik sunucusuna sahiptir.
  • Sistemle etkileşime girmeye yardımcı olan bir masaüstü ortamına sahiptir. Farklı yerleşik işlevlere ve özelliklere sahip birçok masaüstü ortamı vardır.
  • Diğer işletim sistemlerinin aksine Linux, basit terminal komutları kullanılarak kolayca kurulabilen binlerce yüksek kaliteli uygulama ve yazılım sunar.

Linux Nasıl Ortaya Çıktı?

20 yüzyılın ortalarında, bilgisayarlar büyük depoların içinde yaşarken, tek bir işletim sistemi yoktu. Her makinenin, düşük seviyeli bir programlama biçimi olan özelleştirilmiş bir montaj koduna dayanan kendi çalışma şekli vardı. Kullanmak istediğiniz her bilgisayarın nasıl çalıştığını en baştan öğrenmeniz gerekiyordu ki bu da zaman alan ve teknik işlerle uğraşan mühendisler için bile oldukça zahmetli bir işti.

1969 yılında Bell Labs, Linux'un ilk atası olan UNIX'i piyasaya sürdü. Birçok farklı bilgisayar için bir standart oluşturmayı, her makinenin deneyimini ve temel işlevlerini birleştirmeyi ve kullanıcıların her şeyi yeniden öğrenmeden bilgisayardan bilgisayara atlayabilmelerini sağlamayı amaçlıyordu. Tüm bunlar basitlik ön planda tutularak yapılmıştı.

1991 yılında Helsinki'de Linus Torvalds bilgisayar bilimleri okurken UNIX ile aynı ilkelere dayanan modern ve özgür bir işletim sistemine sahip olmanın harika olacağını düşündü ve Linux böyle doğdu. Topluluk kaynak koduna katkıda bulunmayı, yeni uyumlu donanımlar ve yeni özellikler eklemeyi ve hatta bazıları tamamen yeni Linux sürümleri oluşturmayı çok sevdi.

Linux'un Diğer İşletim Sistemlerinden Farkı Nedir?

Diğer işletim sistemlerinde olduğu gibi Linux de size bir grafik arayüz ve diğer işletim sistemlerinde kullanabileceğiniz bazı benzer yazılım ve uygulamalar sunar. Günümüzde birçok uygulama ve yazılım geliştiricisi Linux ortamı için de sürümler çıkarmakta, böylece kullanıcılar Linux sistemi üzerinde de her türlü uygulamadan yararlanabilmektedir. 

Fakat Linux'u diğerlerinden farklı kılan şey nedir? 

İlk olarak, Linux ücretsiz ve açık kaynak olarak mevcuttur, bu da kaynak kodunu her kullanıcının değişiklik yapması ve herkesin kullanımı için yeni araçlar veya özellikler eklemesi için kullanılabilir hale getirir. Böylece, çeşitli geliştiricilerin Linux'u daha gelişmiş hale getirmeye katkıda bulunmaları için fırsatlar yaratır. Ayrıca, Linux size farklı özellik setlerine ve uygulamalara sahip çeşitli dağıtımlar sunar. Bu da Linux'u farklı geliştiricilerin bakış açılarından daha özelleştirilebilir kılmaktadır.

Linux'un Avantajları Nelerdir?

Linux'un veya herhangi bir Linux dağıtımını tercih ettiğiniz işletim sistemi olarak seçmenin birçok avantajı vardır. Bunlar aşağıdaki şekildedir:

  • Linux'u kurmak çok basittir ve Linux ortamını verimli bir şekilde test etmenizi sağlar. Linux'u USB flash sürücüden veya CD'den başlatabilir ve doğrudan oradan kullanabilirsiniz.
  • Eğer deneyimli bir Linux kullanıcısı ya da geliştiricisiyseniz, Linux'u uygunluğunuza göre özelleştirebilirsiniz.
  • Ücretsiz olarak kullanılabilir ve herhangi bir ödeme yapma konusunda endişelenmenize gerek yoktur.
  • Linux açık kaynak kodludur ve kodunda değişiklikler yapmanıza ve diğer kullanıcılar tarafından kullanılmak üzere yeni işlevler eklemenize olanak tanır. 
  • Güvenli ve kararlı işletim sistemlerinden biridir. Herhangi bir virüs tarafından saldırıya uğrama şansı çok düşüktür.
  • Windows işletim sisteminin aksine, Linux etkili bir şekilde çalışmak için fazla bellek ve alan gerektirmez. Çok düşük bir sistem gereksinimi vardır.
  • Linux'u Windows ile birlikte ve sanal makineler kullanarak Windows içinde çalıştırabilirsiniz.
  • Herhangi bir şüphe duymadan her şeyi kolayca yapılandırabileceğiniz büyük bir platform sağlar.
  • Size geniş bir program ve uygulama yelpazesi sunar.
  • Günün her saati aktif olarak çalışan ve sorun giderme sürecinde size yardımcı olan geniş ve güçlü bir topluluğa sahiptir.

Linux'un Dezavantajları

Aşağıda, Linux işletim sistemini kullanırken karşılaşabileceğiniz birkaç dezavantaj bulabilirsiniz:

  • Eğer daha önce Windows işletim sistemi üzerinde çalıştıysanız, Linux'un Windows sisteminiz kadar kullanıcı dostu olmadığını düşünebilirsiniz.
  • Linux ile özel destek alamazsınız. Herhangi bir şeyi düzeltmek istiyorsanız, kendi başınızasınız veya çeşitli Linux forumlarından yardım alabilirsiniz.
  • Eğer bir oyun tutkunuysanız, düşük grafik desteği nedeniyle Linux sistemini tercih etmek kötü bir fikirdir.
  • Daha az sürücü desteği alacaksınız ve belirli donanımları veya donanımların eski sürümlerini kullanamayabilirsiniz.
  • Diğer işletim sistemlerinde olduğu gibi Linux ortamında da tescilli programlardan yararlanamayabilirsiniz.

Neden Linux'u Seçmelisiniz?

Linux'u diğer işletim sistemlerine tercih etmek için çok sayıda geçerli ve etkili neden vardır. Aşağıda bu nedenlerden birkaçını bulabilirsiniz:

  • Linux, diğer bilgisayarlar için sorun giderme amacıyla yaygın olarak kullanılmaktadır. Bir örnek vermek gerekirse, bilgisayarınız açılmıyorsa, canlı diski kullanabilir ve ona erişebilirsiniz.
  • Eğer bir web sitesi kurmak ya da barındırmak istiyorsanız, Linux programlamaya başlamak için iyi bir seçenek olabilir.
  • Güvenli, kararlı ve sağlam işletim sistemlerinden biridir ve en kararlı olanıdır.
  • Daha ucuza sunucu oluşturmanızı sağlar.
  • Linux'u akıllı telefonlar, buzdolapları, çamaşır makineleri ve daha birçok IoT cihazı gibi her alanda görebilirsiniz.

Linux'u Kimler Kullanır?

Günümüzde, internette çalışan web sitelerinin veya web sayfalarının üçte birinden fazlası Linux çalıştıran sunucular tarafından oluşturulmaktadır. Birçok kuruluş Linux'un güvenlik, kararlılık, esneklik ve daha birçok özelliğinden etkilenmektedir. Basitten karmaşığa kadar çeşitli görevler için Linux'a güvenebilirler. Canonical, SUSE, Red Hat ve diğerleri gibi çeşitli şirketlerin ticari desteğine sahiptir. 

Bunun dışında Linux, Android cihazlarınız, kameralarınız, video kaydedicileriniz ve daha fazlası için temel oluşturur.

Linux'a Nasıl Katkıda Bulunabilirsiniz?

Linux çekirdeği C dilinde yazılmıştır ve bazı kısımları assembly dilinde ve bazıları ise diğer dillerde yazılmıştır. Linux çekirdeği için kod yazmaya başlamadan önce, bazı Linux kavramlarını öğrenmeniz daha iyi olacaktır. Ancak Linux topluluğu sadece çekirdekle sınırlı değildir ve daha iyi bir kullanıcı deneyimi için çeşitli programcıların katkısına ihtiyaç duyar. Bununla birlikte, Linux size farklı programlarla çeşitli dağıtımlar sunar ve herhangi bir dağıtıma katkıda bulunmak için güçlü bir beceri seti gerektirir. Çeşitli alanlardan insanlar buna katkıda bulunabilir.

  • Eğer bir test uzmanıysanız, her şeyin farklı donanım ve yazılım konfigürasyonlarında çalıştığından emin olmalısınız.
  • Tasarımcılar, çeşitli dağıtımlar arasında etkili bir şekilde dağıtılması gereken kullanıcı arayüzlerini ve grafikleri verimli bir şekilde oluşturup oluşturmadıklarını kontrol etmelidir.
  • Her adımı uygulamak için ayrıntılı ve iyi belgeler oluşturabilen, yeni başlayanlardan deneyimli olanlara kadar her tür kullanıcı için anlaşılır hale getiren bir grup yazar.
  • Her programın ve dokümantasyonun tüm dünyada kullanılabilecek olası tüm dillerde mevcut olmasını sağlayan yetenekli bir çevirmen grubu.
  • Herhangi bir dağıtımdan bağımsız olarak verimli bir şekilde çalışabilmeleri için tüm programları ve özelliklerini bir araya getirecek deneyimli paketleyiciler.

Linux ve Windows Arasındaki Farklar